<title_newspaper=Trybuna Ludu> 
<title_article=Rok wielkich osigni owiaty> 
<author_1=>
<author_2=> 
<language=pl> 
<style=press>
<year="1953">
<month="1">
<date=1953-01-01>
<period=d>
<status=1_obieg>
<support=paper>
Trzydzieci lat temu pose endecki ks. Lutosawski zawoa w czasie debaty sejmowej nad budetem owiaty: ,,Co chcecie, eby wszyscy byli wyksztaceni, a kto bdzie winie pas? Trzydzieci lat temu dyrektor jednego z elitarnych gimnazjw warszawskich, Wojciech Grski, woa; Nie bdziemy mieli dobrej szkoy, jak dugo ciy na niej bd trzy grzechy pierworodne: powszechno, obowizkowo i bezpatno! Endecki pose i sanacyjny minister w rezultacie zgadzali si ze sob; ich trosk byo nie upowszechnienie owiaty, ale zbyt wielki pd do niej. Nie miliony analfabetw, ale tysice ludzi akncych wiedzy spdzay im sen z oczu. Nie godujcy student, bezrobotny nauczyciel, ciemny chop  nie. Ich trwoy fakt, e ten student uczy si mimo godu, e nauczyciel trwa przy swoim zawodzie, e chop marzy o szkole dla dzieci. Opublikowane w r. 1918 przez Ministerstwo WRiOP naukowe programy szk rednich stawiay przed szkoami tego typu zadanie wychowania elity umysowej spoeczestwa. Tzw. ustawa sanacyjna z r. 1935 wyznaczaa (programowo!) jednego nauczyciela na 80 dzieci. Sawetna reforma jdrzejewiczowska stwarzaa zupenie inne programy nauczania dla i szk powszechnych, a inne dla gimnazjalnych, aby uniemoliwi modziey, szczeglnie chopskiej, przechodzenie ze szk niszego do wyszego stopnia. Szkolnictwo w Polsce Ludowej przeszo przez wielkie, o nieprzemijajcym znaczeniu, reformy; rok 1952 przynis dalsze tych reform pogbienie i ugruntowanie; Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podniosa powszechno owiaty do rzdu obowizujcych praw i ustaw. W r. 1937 na tysic dzieci w wieku szkolnym tylko 800 miao dostp do dwu pierwszych klas podstawowych, z tej liczby tylko 342 docierao do klasy IV, tylko 161 do klasy VII; z tej cyfry zaledwie 76 znajdowao moliwoci na kontynuowanie nauki w gimnazjum, do liceum przechodzio tylko 43.
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>
